Yürütücü işlevler günlük dilde ne demektir?
Bir çocuk ne yapacağını bilse bile gerekli malzemeleri toplamak, ilk adımı başlatmak, sırayı korumak ve işi tamamlandığında kontrol etmekte zorlanabilir. Bilmek ile uygulamak aynı şey değildir.
DEHB ile ilişki
Yürütücü işlev güçlükleri DEHB olan çocuklarda sık görülebilir; ancak yalnızca DEHB’ye özgü değildir. Güçlüğün hangi günlük aktivitelerde, ne sıklıkta ve hangi desteklerle değiştiği daha anlamlıdır.
Ev ve okulda olası yansımalar
Ödevin yarım kalması, sabah rutininin aksaması, eşyaları organize edememe, zamanın geçtiğini fark etmeme veya çok adımlı işlerde dağılma günlük yansımalar arasında olabilir.
Ergoterapi bakışı
Ergoterapide işin kendisi küçük basamaklara ayrılabilir; çevresel ipuçları, materyal düzeni ve çocuğun kendi kendini izleme yolları günlük katılım hedefleriyle birlikte ele alınabilir. Her strateji her çocuk için uygun değildir.
Neyi gözlemlemek daha yararlı?
Çocuğun görevin hangi basamağında durduğunu, yalnızca hatırlatma mı yoksa birlikte başlama mı gerektiğini, farklı saatlerde performansın değişip değişmediğini ve ne kadar dış desteğin işe yaradığını not edin.
Tanı yerine geçmez
Planlama ya da organizasyon güçlüğü tek başına DEHB anlamına gelmez. İşlevsel etkilenme belirginse kapsamlı değerlendirme, olası diğer etkenleri de birlikte ele almalıdır.
Kaynaklar
- American Occupational Therapy Association. Functional Cognition. Erişim: 15 Ağustos 2026.
- Wolraich ML ve ark. Pediatrics. 2019;144(4):e20192528. DOI: 10.1542/peds.2019-2528.
- Hahn-Markowitz J ve ark. Effectiveness of Cognitive–Functional Group Intervention Among Preschoolers With ADHD. AJOT. 2015;69(3).
- Maeir A ve ark. Effectiveness of Cognitive-Functional (Cog-Fun) Intervention With Children With ADHD. AJOT. 2014;68(3).